De beleggers- en effecthypotheek

De beleggershypotheek en de effecthypotheek zijn zogenaamde 'spaarhypotheken'; je lost de schuld pas op de einddatum af. Het aflossingskapitaal spaar je bij een beleggershypotheek bij elkaar op een beleggersrekening in eigen beheer: je investeert rechtstreeks, meestal in fondsen van een bank of verzekeraar. Bij een effecthypotheek is het net iets anders: je stort eenmalig, ook in een aandelenfonds.

Bij de beleggershypotheek wordt de aflossing opgebouwd door periodiek (bijvoorbeeld elke maand) premies te betalen die in eigen beheer belegd worden. Je belegt dus in effecten, waardoor het rendement aanzienlijk kan worden verhoogd.

Vermogensopbouw

Hiermee bouw je een vermogen op, waarmee je aan het einde van de looptijd de lening aflost. Over het algemeen wordt bij de beleggershypotheek een prognoserendement van 7 à 8 procent gehanteerd. Je bepaalt zélf in welke fondsen je belegt. Het ligt voor de hand dat het eindkapitaal niet is gegarandeerd, maar afhangt van de beleggingsresultaten.

Het grote verschil met de beleggingshypotheek is dat de beleggersrekening geen verzekering is en dat de fiscale behandeling daardoor anders is.

Effecthypotheek

Een effecthypotheek is een hypotheekvorm waarbij je de schuld niet aflost en alleen rente betaalt. Daarnaast stort je eenmalig een bedrag in een beleggingsfonds. Je bent vrij in de fondskeuze en bepaalt zelf welk beleggingsrisico je wilt nemen. Met het rendement uit je beleggingen los je aan het einde van de looptijd je schuld af.

Het voordeel van beide hypotheekvormen is dat je met je beleggingen een hoger rendement kunt behalen dan het rentepercentage dat je voor je hypotheek betaalt. Maar niet gegarandeerd. Je profiteert van maximaal belastingvoordeel én je kunt je eenmalige inleg - de effectlening - meefinancieren in de hypotheek. Overigens is de rente over dit bedrag niet aftrekbaar. Het opgebouwde kapitaal boven het heffingsvrije vermogen is jaarlijks onderhevig aan vermogensrendementsheffing.

Altijd een stuk onzekerheid

Een groot nadeel van de effecthypotheek is natuurlijk - net als bij de beleggings- en de beleggershypotheek - dat je nooit zeker bent van het rendement uit je belegging. De aflossing van je schuld is dus niet gegarandeerd! Het risico dat je bij vroegtijdig overlijden de hypotheek niet kunt aflossen, kun je afdekken met een losse overlijdensrisicoverzekering. Bij overlijden komen zowel de risicoverzekering als de tot dan toe opgebouwde beleggingswaarde tot uitkering.

Ook voor de effecthypotheek geldt dat het grote verschil met de beleggingshypotheek is dat de effectrekening geen verzekering is en dat de fiscale behandeling daardoor anders is.

Voordelen van de beleggers- en de effecthypotheek

Je maakt maximaal gebruik van de mogelijkheid tot renteaftrek gedurende de hele looptijd.
Je hebt zelf invloed op je hypotheek en bepaalt zelf hoe (met welk risicoprofiel) en waarin (welke fondsen) je belegt. Dat geeft een enorme mate van flexibiliteit.
Bij een effecthypotheek kun je het bedrag voor de effectlening meefinancieren in je hypotheek. De rente hierover is niet aftrekbaar.
Er is een kans dat je een beter rendement maakt dan voorspeld, waardoor de opgebouwde waarde aan het eind van de looptijd hoger is dan verwacht.
Door zelf te beleggen, krijg je minder kosten voor bijvoorbeeld bewaarloon voorgeschoteld.

Nadelen van de beleggers- en de effecthypotheek

Je beleggingsresultaat is vooraf niet bekend en afhankelijk van het uiteindelijke resultaat op de beleggingen. Je loopt dus het risico dat het resultaat aan het einde van de looptijd tegenvalt, waardoor de waarde van de beleggingen onvoldoende is om de schuld af te lossen. Dan zit je dus met een restschuld die je op een andere wijze moet aflossen.
Dit risico is nog groter als je de hypotheek tussentijds beëindigt: je hebt dan niet de dempende werking van de tijd. Zoals besproken, is beleggen iets dat je op de lange termijn moet bekijken. Op de korte termijn kunnen er grote fluctuaties optreden. Stel dat je een beleggers- of effecthypotheek hebt die in de beginjaren, door een wat ongunstiger economisch klimaat, weinig of zelfs negatief rendeert. Bij een hypotheekduur van 30 jaar wordt dit waarschijnlijk (deels) gecompenseerd door een beter economisch klimaat - en dus betere rendementen - in de latere jaren van de hypotheek. Bij voortijdige beëindiging heb je deze compensatie niet. Bij beide hypotheekvormen kan het zelfs zo zijn dat het bedrag dat je ingebracht hebt bij de start, of de bedragen die je periodiek belegd hebt - alweer door een slechter economisch klimaat - minder waard geworden zijn op het moment dat je de hypotheek voortijdig wilt beëindigen. Dan leid je dus een dubbel verlies: niet alleen kun je niets van de hypotheekschuld aflossen, maar daarnaast is je eigen geld minder waard geworden.
Je kunt de fiscale vrijstelling niet gebruiken, zoals deze geldt bij een levensverzekering. Zo vallen de beleggingsbedragen in box 3, wat betekent dat je jaarlijks 30 procent over een fictieve winst van 4 procent (effectief dus 1,2 procent) vermogensrendementsheffing moet betalen over het kapitaal dat je hebt opgebouwd (boven de vrijstelling).

Risico's

De laatste jaren is de beleggingshypotheek steeds meer onder vuur komen te liggen. Want hoewel je met deze hypotheekvorm spekkoper kunt zijn, zijn de risico's van een beleggingshypotheek navenant. Iets om bij stl te staan, mocht je voor deze hypotheekvorm willen kiezen.